శరీరంలో ఎముకలు అత్యంత కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తాయి. అయితే ఎముకలు బలంగా ఉన్నాయని మనం భావించినప్పటికీ, కొన్ని రోజువారీ అలవాట్లు వాటి ఆరోగ్యాన్ని క్రమంగా దెబ్బతీస్తుంటాయి. ముఖ్యంగా ఆస్టియోపొరోసిస్ (Osteoporosis) అనే వ్యాధి ఎలాంటి స్పష్టమైన లక్షణాలు లేకుండానే సంవత్సరాల పాటు ఎముకలను బలహీనపరుస్తుంది. చివరకు చిన్నపాటి ప్రమాదం జరిగినా ఎముకలు విరిగే పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చు. అందుకే దీనిని ‘సైలెంట్ డిసీజ్’ అని పిలుస్తారు.
సాధారణంగా ఆస్టియోపొరోసిస్ వృద్ధాప్యంలో వచ్చే సమస్యగా భావిస్తారు. కానీ మన జీవనశైలి, ఆహారపు అలవాట్లు చిన్న వయసు నుంచే ఎముకల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయి. పోషకాహార లోపం, కాల్షియం, విటమిన్ డి తగినంత తీసుకోకపోవడం, శారీరక శ్రమ లేకపోవడం, ధూమపానం, మితిమీరిన మద్యపానం వంటి అంశాలు ఎముకల బలాన్ని తగ్గిస్తాయి.
1. కాల్షియం, విటమిన్ డి తగినంత తీసుకోకపోవడం
ఎముకల బలానికి కాల్షియం చాలా అవసరం. శరీరం కాల్షియంను సరిగ్గా గ్రహించడానికి విటమిన్ డి సహాయపడుతుంది. ఈ రెండు పోషకాలు ఆహారంలో తగినంత లేకపోతే క్రమంగా ఎముకల సాంద్రత తగ్గే ప్రమాదం ఉంటుంది. పాలు, పెరుగు, ఆకుకూరలు వంటి కాల్షియం అధికంగా ఉండే ఆహారాన్ని తీసుకోవాలి. విటమిన్ డి లోపం ఉందని అనుమానం ఉంటే వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.
2. రోజంతా కూర్చొని ఉండటం
చాలామంది ఉద్యోగాలు, ఇతర పనుల కారణంగా గంటల తరబడి కుర్చీలకే పరిమితమవుతున్నారు. శారీరక శ్రమ లేకుండా ఎక్కువ సమయం కూర్చోవడం వల్ల ఎముకలతో పాటు కండరాల బలం కూడా తగ్గుతుంది. ఎముకలు బలంగా ఉండాలంటే వాటికి తగిన వ్యాయామం అవసరం. రోజూ నడవడం, శరీరానికి అనుకూలమైన వ్యాయామాలు చేయడం, ఎక్కువసేపు కూర్చునే మధ్యలో లేచి కదలడం మంచిది.
3. శక్తినిచ్చే వ్యాయామాలు చేయకపోవడం
ఎముకలు, కండరాలు రెండూ కలిసి శరీర కదలికలకు తోడ్పడతాయి. వయసు పెరిగే కొద్దీ కండరాల బలం తగ్గకుండా చూసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. తగిన స్థాయిలో వెయిట్ ట్రైనింగ్, రెసిస్టెన్స్ వ్యాయామాలు చేయడం వల్ల కండరాల బలంతో పాటు ఎముకల ఆరోగ్యానికి కూడా మేలు జరుగుతుంది. అయితే వ్యాయామం ప్రారంభించే ముందు తమ శారీరక స్థితికి అనుగుణంగా నిపుణుల సలహా తీసుకోవాలి.
4. ధూమపానం చేయడం
సిగరెట్ తాగడం వల్ల ఎముకల ఆరోగ్యం దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. దీర్ఘకాలంగా ధూమపానం చేసే వారిలో ఎముకలు బలహీనపడటంతో పాటు ఫ్రాక్చర్ల ప్రమాదం కూడా పెరుగుతుంది. ఈ ప్రభావం వెంటనే కనిపించకపోయినా కాలక్రమేణా ఎముకలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది. కాబట్టి ధూమపానానికి దూరంగా ఉండటం మంచిది.
5. మితిమీరిన మద్యపానం
అధికంగా మద్యం సేవించడం వల్ల ఎముకల ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది. అంతేకాకుండా శరీర సమతుల్యత, కదలికలపై నియంత్రణ తగ్గి కిందపడే ప్రమాదం పెరుగుతుంది. దీనివల్ల ఎముకలు విరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ఆస్టియోపొరోసిస్ ముప్పు ఉన్నవారు మద్యపానానికి దూరంగా ఉండాలి.
6. కఠినమైన డైటింగ్ చేయడం
బరువు తగ్గాలనే ఉద్దేశంతో కొందరు ఆహారాన్ని పూర్తిగా తగ్గించేస్తుంటారు. ఇలాంటి ఆహార నియంత్రణ వల్ల శరీరానికి అవసరమైన ప్రోటీన్, కాల్షియం, విటమిన్ డి వంటి పోషకాలు అందకపోవచ్చు. ఇవి ఎముకలు, కండరాల ఆరోగ్యానికి ఎంతో అవసరం. అందుకే సమతుల్యమైన పోషకాహారం తీసుకోవాలి. ప్రత్యేక డైట్ పాటించేవారు పోషకాహార లోపాలు రాకుండా జాగ్రత్తపడాలి.
7. ఎలాంటి నొప్పి లేకపోవడంతో ఎముకల ఆరోగ్యాన్ని పట్టించుకోకపోవడం
ఆస్టియోపొరోసిస్‌లో ప్రధాన సమస్య ఏమిటంటే.. ప్రారంభ దశలో ఎలాంటి స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించకపోవడం. నొప్పి లేదని ఎముకలు బలంగా ఉన్నాయని భావించడం సరికాదు. వయసు పెరగడం, కుటుంబంలో ఆస్టియోపొరోసిస్ చరిత్ర ఉండటం, గతంలో ఎముకలు విరగడం, కొన్ని మందులను దీర్ఘకాలం వాడటం, హార్మోన్లలో మార్పులు వంటి కారణాలు ఉన్నవారు ఎముకల ఆరోగ్యంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టాలి. అవసరమైతే వైద్యులను సంప్రదించి పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.
ఎముకలు బలహీనపడకుండా ఉండాలంటే ఏం చేయాలి?
ఎముకలు బలహీనపడిన తర్వాత చికిత్స తీసుకోవడం కంటే ముందుగానే జాగ్రత్తలు పాటించడం ఉత్తమం. ఇందుకోసం కొన్ని ముఖ్యమైన అలవాట్లను దినచర్యలో భాగం చేసుకోవాలి.
– కాల్షియం, విటమిన్ డి సమృద్ధిగా ఉండే ఆహారం తీసుకోవాలి.
– ప్రతిరోజూ శారీరక వ్యాయామం చేయాలి.
– నడక వంటి బరువును మోసే వ్యాయామాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
– కండరాల బలం పెంచే వ్యాయామాలు చేయాలి.
– ధూమపానానికి దూరంగా ఉండాలి.
– మితిమీరిన మద్యపానాన్ని నివారించాలి.
– శరీర సమతుల్యత, కండరాల బలం పెంచుకోవాలి.
– ఎముకల బలంపై అనుమానాలు ఉంటే వైద్యులను సంప్రదించాలి.