ఆదాయపు పన్ను శాఖ ఇప్పటికే అసెస్మెంట్ ఇయర్ 2026-27 కు గాను పలు కేటగిరీల పన్ను చెల్లింపుదారుల కోసం ఆన్లైన్ ఫైలింగ్ సౌకర్యాలను అందుబాటులోకి తెచ్చింది. దీంతో ఉద్యోగులు తమ ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయడానికి ఈ కీలకమైన ‘ఫామ్ 16’ కోసం వేచి చూస్తున్నారు. ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయడానికి ఫామ్ 16 తప్పనిసరి కానప్పటికీ….ఇది రిటర్న్ ఫైలింగ్ ప్రక్రియను సులభతరం చేస్తుందని మరియు తప్పులు జరగకుండా నివారిస్తుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
జనవరి-మార్చి త్రైమాసికానికి (Quarter) సంబంధించిన టీడీఎస్ రిటర్నులను ఫైల్ చేసిన తర్వాత యజమానులు తమ ఉద్యోగులకు ఫామ్ 16 జారీ చేయాల్సి ఉంటుంది. ఆదాయపు పన్ను నిబంధనల ప్రకారం, ఆర్థిక సంవత్సరం 2025-26 కు గాను ఫామ్ 16 జారీ చేయడానికి చివరి తేదీ జూన్ 15, 2026. సాధారణంగా చాలా కంపెనీలు జూన్ మొదటి సగభాగంలోనే దీనిని పంపిణీ చేస్తాయి, మరికొన్ని కంపెనీలు చివరి తేదీకి దగ్గరగా జారీ చేస్తాయి.
ఇందులో ఆర్థిక సంవత్సరంలో చెల్లించిన జీతం, మినహాయింపులు, క్లెయిమ్ చేసిన డిడక్షన్లు మరియు కట్ చేసిన పన్నుల పూర్తి వివరాలు ఉంటాయి.
ఫామ్ 16 రెండు భాగాలుగా విభజించబడి ఉంటుంది:
పార్ట్ ఏ …ఇందులో యజమాని మరియు ఉద్యోగి యొక్క పాన్ (PAN), టాన్ (TAN), ఉద్యోగ కాల వ్యవధి మరియు ప్రభుత్వానికి జమ చేసిన పన్ను వివరాలు ఉంటాయి.
పార్ట్ బి …ఇందులో అలవెన్సులు, సెక్షన్ 80C, 80D కింద క్లెయిమ్ చేసిన మినహాయింపులతో కూడిన వివరణాత్మక జీతం బ్రేకప్ మరియు పన్ను పరిధిలోకి వచ్చే ఆదాయపు లెక్కింపు ఉంటుంది.
ఫామ్ 16 లేకుండా ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయవచ్చా?..అవును, చేయవచ్చు. యజమాని నుండి ఇంకా ఫామ్ 16 రాకపోయినప్పటికీ పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ ఐటీఆర్ దాఖలు చేయవచ్చు. అయితే, రిటర్న్ సమర్పించే ముందు ఆదాయం మరియు పన్ను వివరాలన్నీ సరిగ్గా ఉన్నాయో లేదో చూసుకోవాలని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఫామ్ 16 లేనప్పుడు ఉద్యోగులు కింద పేర్కొన్న ప్రత్యామ్నాయ పత్రాలను ఉపయోగించవచ్చు…
()నెలవారీ జీతం స్లిప్పులు (Monthly salary slips)
()ఫామ్ 26AS (Form 26AS)
()యాన్యువల్ ఇన్ఫర్మేషన్ స్టేట్మెంట్ (AIS)
()టాక్స్పేయర్ ఇన్ఫర్మేషన్ సమ్మరీ (TIS)
()బ్యాంక్ ఖాతా స్టేట్మెంట్లు మరియు వడ్డీ సర్టిఫికెట్లు
()పెట్టుబడులు మరియు డిడక్షన్ల ఆధారాలు
Also Read:వచ్చే ఏడాది పాదయాత్ర చేస్తా:కేటీఆర్
ఫామ్ 16 అందుబాటులో ఉంటే యజమాని నివేదించిన ఆదాయానికి..మీరు ఐటీఆర్లో చూపే సంఖ్యకు మధ్య వ్యత్యాసాలు వచ్చే అవకాశాలు తగ్గుతాయి. ఇది తప్పుడు క్లెయిమ్ల వల్ల వచ్చే ఐటీ నోటీసులు, రీఫండ్ ఆలస్యం కావడం వంటి ఇబ్బందులను తప్పిస్తుంది. ఐటీఆర్ సబ్మిట్ చేయడానికి ముందు సేవింగ్స్ బ్యాంక్ వడ్డీ, ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్ వడ్డీలతో సహా అన్ని ఆదాయ వనరులను నివేదించారో లేదో తనిఖీ చేసుకోవాలి. అలాగే మీరు ఎంచుకున్న పన్ను విధానాన్ని (Tax Regime) ఒకటికి రెండుసార్లు సమీక్షించుకోవడం మంచిది.