దేశంలో నడిచేందుకు సురక్షితమైన, సౌకర్యవంతమైన ఫుట్పాత్లు లేకపోవడం, వాటిని మోటారు వాహనాల రవాణాకు లొంగిపోయేలా చేయడం ఒక ‘నాగరికత సమస్య’గా మారిందని సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. ఈ క్రమంలోనే అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఒక చారిత్రాత్మక తీర్పును వెలువరిస్తూ.. సురక్షితమైన ఫుట్పాత్లపై నడిచే హక్కు భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం ప్రాథమిక హక్కు అని స్పష్టం చేసింది. అంతేకాకుండా ఈ హక్కును గుర్తిస్తూ మరియు అవసరమైన కాలినడక మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించి, నిర్వహించాల్సిన బాధ్యతను మున్సిపల్, స్థానిక సంస్థలపై ఉంచుతూ ఒక ప్రత్యేక చట్టాన్ని తీసుకురావాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరింది.
జస్టిస్ పి.ఎస్. నరసింహ మరియు జస్టిస్ అతుల్ ఎస్. చందూర్కర్ లతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ తీర్పును ఇచ్చింది. రాజ్యాంగంలోని పార్ట్ III కింద నడిచే హక్కు అనేది ఒక ప్రాథమిక హక్కు. ఇది ఆర్టికల్ 19(1)(d) కింద హామీ ఇవ్వబడిన ఉచిత సంచార హక్కుతో పాటు, ఆర్టికల్ 19(1)(a), (b), (c) మరియు ఆర్టికల్ 21 (జీవించే హక్కు) లలో అంతర్భాగంగా ఉంది.
ప్రత్యేకంగా కేటాయించిన ఫుట్పాత్లపై నడిచే ప్రాథమిక హక్కుకు మోటారు వాహనాల కంటే మొదటి ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. రోడ్డు అంటూ ఉంటే అక్కడ నడిచే వారి కోసం ఫుట్పాత్లు నిర్మించి వాటిని చక్కగా నిర్వహించాల్సిన బాధ్యత పట్టణాభివృద్ధి సంస్థలు, మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లు, మున్సిపాలిటీలు మరియు పంచాయతీలపై ఉంటుంది అని న్యాయస్థానం అభిప్రాయపడింది.
ఫుట్పాత్లపై నడిచే హక్కుకు భంగం కలిగితే, పౌరులు బాధ్యులైన అధికారులపై రాజ్యాంగ మరియు చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకుని నష్టపరిహారం పొందే హక్కు ఉంది. ఇది మోటారు వాహనాల చట్టం (MV Act) కింద లభించే నివారణలకు అదనంగా ఉంటుంది అని తెలిపింది.ఐదేళ్ల బాలుడి మరణానికి సంబంధించిన మోటారు ప్రమాద భీమా క్లెయిమ్ కేసు విచారణ సందర్భంగా సుప్రీంకోర్టు ఈ కీలక తీర్పును ఇచ్చింది. ఆ బాలుడు తన తండ్రితో కలిసి పాఠశాలకు నడుచుకుంటూ వెళ్తుండగా ఒక ట్యాంకర్ వెనుక నుండి వచ్చి ఢీకొట్టడంతో తీవ్ర గాయాలపాలై మరణించాడు. ఈ కేసులో గతంలో హైకోర్టు తగ్గించిన నష్టపరిహారాన్ని సుప్రీంకోర్టు తప్పుబడుతూ దానిని రూ.11,44,628 కి పెంచుతూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. భారతదేశ చరిత్రలో నడవడానికి (పాదయాత్రలకు) సాంస్కృతిక, సామాజిక, రాజకీయ మరియు స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ నేపథ్యాలు ఉన్నాయని కోర్టు గుర్తుచేసింది. అందువల్ల కామన్ స్పేస్లు కేవలం మోటారు వాహనాలు ఉన్న ధనికుల గుత్తాధిపత్యంగా మారిపోకూడదని స్పష్టం చేసింది.
Also Read:Stock crash:ఐటీ షేర్లు..ఢమాల్