ఓటు హక్కుపై గాంధీజీ తొలి పోరాటం

అక్టోబర్ 2న మహాత్మా గాంధీ జయంతి సందర్భంగా, ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రతి పౌరుడి ఓటు హక్కు ఎంత కీలకమైనదో స్మరించుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి ముందే 1894లో దక్షిణాఫ్రికాలోని నాటల్‌ (Natal) ప్రాంతంలో భారతీయుల ఓటు హక్కులను కాలరాసేందుకు తెల్లజాతి ప్రభుత్వం యత్నించినప్పుడు గాంధీజీ తొలిసారిగా నిరసన గళం విప్పారు. చట్టపరమైన సవరణల పేరుతో ఓటర్ల జాబితాను తగ్గించడం, హక్కులను పరిమితం చేయడం ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలకే విరుద్ధమని ఆయన నాడు స్పష్టం చేశారు.

ప్రస్తుతం భారతదేశంలో ఎన్నికల సంఘం (ECI) చేపట్టిన స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (SIR) ప్రక్రియపై వస్తున్న వివాదాల నేపథ్యంలో గాంధీజీ నాడు ప్రతిపాదించిన సిద్ధాంతాలు మరోసారి చర్చనీయాంశమయ్యాయి. ఓటర్ల జాబితా ప్రక్షాళన పేరుతో లక్షలాది మంది పేర్లను తొలగించడం సాంకేతిక లోపం మాత్రమే కాదని, అది పౌర హక్కుల హరణ అని విశ్లేషకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

పౌర గౌరవం: ఓటర్ల జాబితా సవరణ అనేది పౌరుల ఆత్మగౌరవాన్ని పెంచుతుందా లేదా వారి హక్కులను దెబ్బతీస్తుందా?

నిష్పాక్షికత: ఓటర్ల నమోదు ప్రక్రియ ఏ ఒక్క రాజకీయ అభ్యర్థి లేదా పార్టీ ప్రయోజనాల కోసం కాకుండా నిష్పాక్షికంగా జరుగుతుందా?..

Also Read:ఇంటర్నేషనల్ కాఫీ డే..ప్రత్యేకం

హక్కు vs ప్రసాదం: ఓటు అనేది పౌరుడి ప్రాథమిక రాజ్యాంగ హక్కుగా గుర్తిస్తున్నారా లేక ప్రభుత్వాలు ఇచ్చే ప్రసాదంగా భావిస్తున్నారా? అనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. ఓటర్ల జాబితాలో ఒక పౌరుడి పేరు నమోదు కావడమనేది ఆయన రాజ్యాంగ హక్కుకు చిహ్నం. దాన్ని అక్రమంగా తొలగించడం ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తికే విఘాతం. గాంధీజీ అన్నట్లు, ఎన్నికలు అనేవి కేవలం ప్రక్రియ మాత్రమే కాదు, సమాజంలో అత్యంత బలహీన వర్గానికి కూడా సమాన భాగస్వామ్యాన్ని ఇచ్చే రాజ్యాంగ హామీ.