మనం రోజూ వాడే సేవింగ్స్ ఖాతా నుంచి నిమిషాల్లో జరిగిపోయే ఎస్ఎమ్ఎస్ అలర్ట్ వరకు, బ్యాంకులు అందించే దాదాపు ప్రతి సేవ వెనుక ఏదో ఒక రుసుము దాగి ఉంటుంది. చాలాసార్లు మన బ్యాంక్ ఖాతా నుంచి ఎందుకు డబ్బులు కట్ అయ్యాయో తెలియక అయోమయానికి గురవుతుంటాం. భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ నిబంధనల ప్రకారం బ్యాంకులు వినియోగదారుల నుంచి వివిధ సేవల పేరుతో నిర్ణీత ఛార్జీలను వసూలు చేస్తుంటాయి. వీటిలో ప్రధానమైనది కనీస నిల్వ నిర్వహించకపోవడంపై వేసే జరిమానా. మెట్రో నగరాల్లో ఉండే ఖాతాదారులు ఖాతా రకాన్ని బట్టి మూడు వేల నుండి పది వేల రూపాయల వరకు నిల్వ ఉంచాల్సి ఉంటుంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఈ పరిమితి కాస్త తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ఈ కనీస పరిమితి తగ్గినప్పుడు బ్యాంకులు పెనాల్టీలను విధిస్తాయి. అయితే జన్ధన్ లేదా బిఎస్బిడిఎ ఖాతాలకు ఈ నిబంధన వర్తించదు.
ఏటీఎమ్ సేవల విషయానికి వస్తే ప్రతి బ్యాంకు నెలకు కొన్ని ఉచిత లావాదేవీలను మాత్రమే అనుమతిస్తుంది. సాధారణంగా సొంత బ్యాంక్ ఏటీఎమ్లలో నెలకు ఐదు ఉచిత లావాదేవీలు, ఇతర బ్యాంక్ ఏటీఎమ్లలో మెట్రో నగరాల్లో మూడు, నాన్-మెట్రో నగరాల్లో ఐదు ఉచిత లావాదేవీలకు మాత్రమే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ ఉచిత పరిమితి దాటిన తర్వాత చేసే ప్రతి నగదు ఉపసంహరణకు గరిష్టంగా ఇరవై ఒక్క రూపాయల వరకు ప్లస్ జిఎస్టీ ఛార్జ్ చేస్తారు. దీనికి తోడు మన చేతిలో ఉండే డెబిట్ కార్డ్ నాణ్యత మరియు రకాన్ని బట్టి ప్రతి సంవత్సరం ఇష్టారాజ్యంగా నూటభై నుండి ఐదువందల రూపాయల వరకు వార్షిక నిర్వహణ రుసుము రూపంలో ఖాతా నుంచి కట్ అవుతుంటాయి. ఒకవేళ కార్డ్ పోగొట్టుకుని కొత్తది తీసుకుంటే దానికి ప్రత్యేకంగా రుసుము చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
డిజిటల్ విప్లవం వచ్చినప్పటికీ నేరుగా బ్యాంక్ బ్రాంచ్కి వెళ్లి చేసే లావాదేవీలపై కూడా పరిమితులు ఉన్నాయి. ఒక నెలలో నిర్ణీత సంఖ్య కంటే ఎక్కువసార్లు ఉచితంగా నగదు జమ చేయడం లేదా విత్డ్రా చేయడం కుదరదు. సాధారణంగా నెలకు మూడు నుండి ఐదు ఉచిత లావాదేవీల పరిమితి దాటితే లేదా ఒక లక్ష రూపాయల విలువ మించితే ప్రతి వెయ్యి రూపాయలకు ఒక నిర్ణీత రుసుము లేదా కనిష్టంగా యాభై నుండి నూటభై రూపాయల వరకు ఛార్జ్ చేస్తారు. ఇవే కాకుండా మన మొబైల్ ఫోన్కి వచ్చే ఎస్ఎమ్ఎస్ అలర్ట్లకు ప్రతి మూడు నెలలకు ఒకసారి పదిహేను నుండి ఇరవై ఐదు రూపాయలు వసూలు చేస్తారు. ఖాతాలో తగినంత సొమ్ము లేక చెక్ బౌన్స్ అయితే మూడువందల నుండి ఐదువందల రూపాయల వరకు భారం పడుతుంది.
ఆన్లైన్ ద్వారా NEFT లేదా RTGS లావాదేవీలు ఉచితంగానే జరిగినప్పటికీ, నేరుగా బ్యాంక్ బ్రాంచ్కి వెళ్లి చేస్తే దానికి కూడా స్వల్ప ఛార్జీలు వర్తిస్తాయి. ఇలాంటి అనవసరమైన బ్యాంకింగ్ ఛార్జీల నుంచి తప్పించుకోవడానికి వీలైనంత వరకు యూపీఐ, నెట్ బ్యాంకింగ్ సేవలను ఉపయోగించడం, ఖాతాలో ఎల్లప్పుడూ కనీస నిల్వ నిర్వహించడం మరియు ఫిజికల్ పాస్బుక్ లేదా స్టేట్మెంట్లకు బదులుగా ఉచితంగా వచ్చే ఇ-స్టేట్మెంట్లను ఎంచుకోవడం ఎంతో శ్రేయస్కరం.
Also Read:దుల్కర్..’ఐ యామ్ గేమ్’