పాఠశాలల్లో చదువుతున్న బాలికలకు ఉచితంగా శానిటరీ ప్యాడ్లు అందించడం అనేది భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం జీవించే హక్కులో భాగమేనని సుప్రీంకోర్టు శుక్రవారం స్పష్టం చేసింది. ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ ఎయిడెడ్ పాఠశాలలన్నింటిలో బయోడిగ్రేడబుల్ మాసిక శానిటరీ ప్యాడ్లను ఉచితంగా అందుబాటులో ఉంచాలని అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలకు ఆదేశాలు జారీ చేసింది. అలాగే ప్రతి పాఠశాలలో బాలికలు, బాలుర కోసం వేర్వేరు మరుగుదొడ్లు తప్పనిసరిగా ఉండాలని సూచించింది.
న్యాయమూర్తులు జస్టిస్ జేబీ పర్దివాలా, జస్టిస్ ఆర్ మహాదేవన్లతో కూడిన ఇద్దరు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఈ తీర్పును వెల్లడించింది. పాఠశాలల్లో దివ్యాంగులకు అనుకూలమైన మరుగుదొడ్లు కూడా తప్పనిసరిగా ఏర్పాటు చేయాలని ఆదేశించింది. ఈ సౌకర్యాలు కల్పించని ప్రైవేట్ పాఠశాలల గుర్తింపును రద్దు చేస్తామని, ఈ విషయంలో ప్రభుత్వాలకూ బాధ్యత ఉంటుందని సుప్రీంకోర్టు హెచ్చరించింది.
సురక్షితమైన, సమర్థవంతమైన, అందుబాటులో ఉండే మాసిక పరిశుభ్రత సౌకర్యాలు బాలికలకు లైంగిక, ప్రজনన ఆరోగ్యాన్ని అత్యున్నత స్థాయిలో సాధించేందుకు దోహదపడతాయని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. ఆరోగ్యకరమైన ప్రजनన జీవన హక్కులో విద్య, లైంగిక ఆరోగ్యంపై సమాచారం పొందే హక్కు కూడా భాగమేనని పేర్కొంది.
మాసిక పరిశుభ్రత సౌకర్యాలు లేకపోవడం బాలికల గౌరవాన్ని హరించడమేనని, గోప్యత గౌరవంతో విడదీయరాని బంధం కలిగి ఉందని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఈ తీర్పు సహాయం కోరడంలో సంకోచించే బాలికల కోసమేనని పేర్కొంటూ, మాసిక ధర్మం కారణంగా పాఠశాలలకు హాజరుకాలేకపోయిన బాలికలకు తప్పు వారి శరీరంలో లేదని, ఈ సందేశం సమాజమంతటా చేరాలని సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.
ఈ కేసు డిసెంబర్ 2024లో జయా ఠాకూర్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్పై విచారణ సందర్భంగా వెలువడింది. ఆమె పాఠశాల బాలికల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వ ‘మెన్స్ట్రువల్ హైజీన్ పాలసీ’ని దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేయాలని కోరారు.
Also Read:హిమాలయాల్లో ‘ఆపరేషన్ పసిఫిక్’