సనాతన ధర్మంలో ఏకాదశి వ్రతానికి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఉంది. ప్రతి ఏటా భాద్రపద మాసంలోని కృష్ణ పక్షంలో వచ్చే ఏకాదశిని ‘అజ ఏకాదశి’ లేదా ‘అన్నద ఏకాదశి’ అని పిలుస్తారు. శ్రీమహావిష్ణువును హృషీకేశుడి రూపంలో ఆరాధించే ఈ పర్వదినం అత్యంత పుణ్యప్రదమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఆ రోజున ఉపవాసం ఉండి, విష్ణుమూర్తిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించడం వల్ల మానవుడు తన పూర్వజన్మల పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, అనంతమైన పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. ‘బ్రహ్మవైవర్త పురాణం’లో శ్రీకృష్ణుడు ధర్మరాజుకు ఈ వ్రత మహత్యాన్ని స్వయంగా వివరించాడు. అజ ఏకాదశి వ్రతాన్ని నియమనిష్టలతో ఆచరించడం వల్ల లభించే పుణ్యం, వేయి అశ్వమేధ యాగాలు లేదా రాజసూయ యాగాలు చేసినంతటి ఫలితంతో సమానమని నమ్ముతారు. అంతేకాకుండా, ఇది జీవితంలోని సమస్త దుఃఖాలను, నకారాత్మక శక్తులను తొలగించి, సిరిసంపదలు, శాంతి మరియు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
పురాణాల ప్రకారం, ఈ ఏకాదశి వ్రతం యొక్క ప్రాశస్త్యాన్ని నిరూపించే ఒక అద్భుతమైన కథ ఉంది. పూర్వం సత్యసంధుడైన హరిశ్చంద్ర మహారాజు తన పూర్వజన్మ కర్మఫలం కారణంగా రాజ్యంతో పాటు భార్యాపిల్లలను కోల్పోయి, తీవ్రమైన కష్టాలను అనుభవించాల్సి వచ్చింది. చివరకు స్మశానంలో కాపరిగా పని చేస్తూ అపారమైన మానసిక వేదనను అనుభవించాడు.
ఆ సమయంలో గౌతమ మహర్షి ఆయనను దర్శించి, ఈ కష్టాల నుండి గట్టెక్కడానికి అజ ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించమని ఉపదేశించారు. మహర్షి సూచన మేరకు హరిశ్చంద్రుడు భాద్రపద కృష్ణ ఏకాదశి నాడు ఉపవాసం ఉండి, రాత్రి జాగరణ చేస్తూ శ్రీమహావిష్ణువును అత్యంత భక్తితో అర్చించాడు. ఈ వ్రత ప్రభావంతో ఆయన పూర్వ పాపాలన్నీ ప్రక్షాళనమై, కోల్పోయిన రాజ్యాన్ని, భార్యాపుత్రులను తిరిగి పొంది సుఖసంతోషాలతో జీవించాడు.
ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించే భక్తులు ఏకాదశి రోజున ఉదయాన్నే బ్రాహ్మీ ముహూర్తంలో నిద్రలేచి, స్నానాదికాలను ముగించుకుని వ్రత సంకల్పం తీసుకోవాలి. పూజా మందిరాన్ని పరిశుభ్రం చేసి, లక్ష్మీనారాయణుల విగ్రహాన్ని లేదా చిత్రాన్ని ప్రతిష్ఠించాలి. స్వామివారికి తులసి దళాలు, పువ్వులు, పండ్లు సమర్పించి, ధూపదీపాలతో అర్చించాలి. శాలిగ్రామము ఉన్నవారు పంచామృతాలతో అభిషేకం చేయడం విశేష ఫలితాలను ఇస్తుంది. విష్ణు సహస్రనామం, విష్ణు చాలీసా లేదా ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ అనే మంత్రాన్ని జపిస్తూ, వ్రత కథను పఠించాలి. రోజంతా ఉపవాసం ఉండి, రాత్రి వేళ భజనలతో జాగరణ చేయడం శ్రేయస్కరం. మరుసటి రోజు అంటే ద్వాదశి తిథి ముగిసేలోగా శుభ ముహూర్తంలో పారణ చేసి ఉపవాసాన్ని విరమించాలి. ఈ విధంగా అజ ఏకాదశిని ఆచరించడం వల్ల కుటుంబంలో సుఖశాంతులు వెల్లివిరిసి, అంత్యకాలమున విష్ణుసాయుజ్యాన్ని పొందుతారు.
Also Read:ISRO:గగన్యాన్ అప్డేట్