కోర్టుల్లో ఏఐ..కొత్త నిబంధనలు!

భారత న్యాయవ్యవస్థలో కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) వినియోగానికి స్పష్టమైన నిబంధనలు తీసుకురావడానికి సుప్రీంకోర్టు కీలక అడుగు వేసింది. కోర్టులలో ఏఐ సాంకేతికతను ఎలా ఉపయోగించాలి, ఎలాంటి పరిమితులు పాటించాలి అనే అంశాలపై ముసాయిదా నిబంధనలను రూపొందించి ప్రజాభిప్రాయాలను ఆహ్వానించింది. భవిష్యత్తులో న్యాయవ్యవస్థలో ఏఐ వినియోగానికి ఇవి ప్రామాణిక మార్గదర్శకాలుగా మారే అవకాశం ఉందని న్యాయ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

ముసాయిదా ప్రకారం, కోర్టు తీర్పులు ఇవ్వడం, బెయిల్ మంజూరు చేయాలా వద్దా అనే నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, కేసులో ఎవరు గెలుస్తారో అంచనా వేయడం వంటి కీలక న్యాయపరమైన నిర్ణయాల్లో ఏఐకి ఎలాంటి అధికారం ఉండదు. న్యాయమూర్తి స్వతంత్ర నిర్ణయమే అంతిమమని స్పష్టం చేశారు. ఏఐ కేవలం పరిశోధన, అనువాదం, పత్రాల నిర్వహణ, కేసు షెడ్యూలింగ్, ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్ వంటి సహాయక పనులకే పరిమితం కావాలని ప్రతిపాదించారు.

అలాగే, కోర్టుల్లో ఉపయోగించే ఏఐ వ్యవస్థలు పారదర్శకంగా ఉండాలని, వాటి పనితీరు ఎలా ఉంటుందో వివరించే అవకాశం ఉండాలని ముసాయిదా పేర్కొంది. కారణాలు తెలియని లేదా వివరించలేని (‘బ్లాక్ బాక్స్’) ఏఐ వ్యవస్థలను న్యాయ ప్రక్రియలో ఉపయోగించకూడదని సూచించింది. కేసులకు సంబంధించిన వ్యక్తిగత సమాచారం, సున్నితమైన డేటా భద్రతకు అత్యంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని కూడా స్పష్టం చేసింది.

ఏఐ వినియోగాన్ని పర్యవేక్షించేందుకు సుప్రీంకోర్టు స్థాయిలో ప్రత్యేక నియంత్రణ సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని ముసాయిదాలో ప్రతిపాదించారు. అలాగే ప్రతి హైకోర్టులో ప్రత్యేక ఏఐ కమిటీని ఏర్పాటు చేసి, నిబంధనల అమలును పర్యవేక్షించే విధానాన్ని సూచించారు. ఈ కమిటీలు సాంకేతికతను బాధ్యతాయుతంగా వినియోగించేలా మార్గనిర్దేశం చేయనున్నాయి.

Also Read:ఓ.! సుకుమారి..ఫ్యామిలీ ఎంటర్‌టైనర్!

ఇటీవలి కాలంలో ఏఐ సృష్టించిన తప్పుడు న్యాయ తీర్పుల ఉదాహరణలను కొందరు న్యాయపరమైన ప్రక్రియల్లో ప్రస్తావించిన ఘటనలు వెలుగులోకి రావడంతో, సాంకేతికతను నియంత్రణ లేకుండా ఉపయోగించడం ప్రమాదకరమని సుప్రీంకోర్టు ఇప్పటికే హెచ్చరించింది. ఈ నేపథ్యంలో సమగ్ర నియంత్రణ వ్యవస్థ అవసరమనే అభిప్రాయంతో ఈ ముసాయిదా నిబంధనలను సిద్ధం చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

ప్రస్తుతం ఈ ముసాయిదాపై న్యాయవాదులు, న్యాయ నిపుణులు, సాంకేతిక రంగ ప్రతినిధులు, ప్రజల నుంచి అభిప్రాయాలు, సూచనలు స్వీకరిస్తున్నారు. వాటిని పరిశీలించిన అనంతరం తుది నిబంధనలను ప్రకటించే అవకాశం ఉంది.